Do schools today kill creativity? (Ken Robinson, TEDTalks)
‘Simpel werkt het best’
November, 7 2006Oplossingsgericht coachen: resultaat vanaf het eerste gesprek!
“Simpel, maar niet eenvoudig” is het motto van oplossingsgericht coachen. Het is een bedrieglijk simpel ogende variant binnen de coachings-familie. ‘Hoe komt het dat ik zo …..doe? en waarom gaat het niet goed?’ Dit zijn meestal de startvragen binnen een coachingsrelatie, waarin de aandacht uitgaat naar analyse van het probleem. In het beste geval levert het een zondebok op (een veeleisende vader of een visieloze baas), maar je bent nog geen stap verder. Een oplossingsgerichte coach helpt de ander een toekomst te visualiseren waar het probleem is opgelost en hij helpt de cliënt stap voor stap zijn eigen hulpbronnen aan te boren en zèlf oplossingen te bedenken. In dit artikel laten wij zien hoeveel toegevoegde waarde een oplossingsgericht stijl voor de cliënt, de organisatie èn de coach heeft. Niet eenvoudig, maar als je het eenmaal in de vingers hebt opent zich een nieuwe wereld van mogelijkheden.
Waar komt het vandaan?
Oplossingsgericht werken werd in het begin van de jaren ‘80 in Amerika ontwikkeld. Het ontstond deels als een reactie op de probleemgerichte, jarenlang durende therapieën (zie de films van Woody Allen), die toen in de mode waren. Door een combinatie van wetenschappelijke ontwikkeling en veranderingen in de maatschappelijke context onstond de mogelijkheid voor en de behoefte aan kortdurende therapie, die mensen in staat stelde weer ‘normaal’ te functioneren. De focus verschoof – mede door toenemende nadruk op resultaten in de gezondheidszorg – van inzicht naar gedragsverandering. Deze veranderende invalshoek maakte de therapeutische werkwijze en aldaar behaalde resultaten gemakkelijk vertaalbaar naar een organisatorische setting.
Veel managers en coaches zagen brood in de logica, eenvoud en positieve energie van het Oplossingsgericht Coachen. “Wat gaat er goed? Wat werkt er wel”, in plaats van het zondebok-zoekerige van “Hoe komt het dat het mis gaat?” Oplossingsgericht werken raakte in een stroomversnelling door de ontdekking dat wat cliënten als oplossing of doel zagen, meestal weinig tot niets te maken had met de vraag waarmee ze oorspronkelijk de coach of therapeut opzochten.
Oplossingsgericht coachen is geen panacee, bedacht door een paar handige opportunisten. Vanaf de laatste eeuwwisseling ziet men steeds meer congressen, boeken en artikelen waarin managers, coaches en medewerkers van hun positieve ervaringen getuigen. De gedragswetenschappelijke fundering, die in 20 jaar is opgebouwd kan de toets der kritiek moeiteloos doorstaan. En in die 20 jaar is op een breed front gewerkt met individuen, teams en hele organisaties (zie literatuurverwijzigen).
Wat is de essentie?
Het zoeken naar de achtergronden van een probleem is niet alleen onnodig…. het werkt zelfs remmend. Alle energie richt zich op wat fout is! Het creëren van oplossingen is namelijk iets wezenlijk anders dan het aanpakken van een probleem. Plat gezegd is oplossingsgericht werken de snelle, resultaatgerichte variant van psychotherapie.
De cliënt gaat beter functioneren door:
- zelf bedachte en zelf gecreërde veranderingen in houding en gedrag
- een kortdurende, kosteneffectieve serie gesprekken
- veranderingen met blijvend effect
- onderscheid te leren maken tussen problemen en beperkingen
- het vermogen het geleerde breed toe te passen (zie kader)
Het model in (voor)beeld: 8 principes
Oplossingsgericht coachen vraagt een grote flexibiliteit van de coach. Een methodische stap-voor-stap aanpak doet geen recht aan de uiteenlopende situaties van cliënten en de ervaring van de coach. Er zijn dus oneindig veel variaties mogelijk met deze ‘dans’ en niet iedere stap komt tijdens iedere uitvoering aan bod. Onderstaande stappen kunnen dus in iedere denkbare volgorde gezet worden behalve stap 1: er moet wel een begin zijn.
1. Contact leggen
2. Context verhelderen
3. Doelen formuleren
4. Hulpmiddelen van de cliënt aanboren
5. Uitzonderingen zoeken
6. Complimenteren
7. Differentiatie aanbrengen (zwart-wit denken doorbreken)
8. Toekomstprojecties maken (wondervraag)
Voorbeeld: Een leidinggevende beklaagt zich dat een van zijn medewerkers al jarenlang te weinig initiatief toont. Hij heeft er voor zijn gevoel alles aan gedaan.Gecoacht, op cursus gestuurd, er bovenop gezeten, ruimte gegeven…, maar niets werkt. Het blijft een intelligente, maar passieve medewerker. Zijn vraag: wat doe ik verkeerd? Hoe kan ik mijn medewerker beter begrijpen, zodat ik hem aan de praat krijg?
De oplossingsgerichte coach zal allereerst de leidinggevende complimenteren met zijn enorme inzet, geduld en betrokkenheid (stap 6 en 1). Hij geeft geen antwoord, maar stelt vragen. In het eerste gesprek wordt de cliënt gevraagd of zijn vraag een probleem is (waar je aan kunt werken) of een beperking (waar je mee moet leren leven). In beide gevallen focust de coach op hoe met deze beperking of dit probleem om te gaan. Vervolgens zal hij nagaan of er wellicht – ooit – in die jaren weleens een initiatief van die medewerker te zien was (stap 5). Vanuit de vaststelling, dat het niet zo is dat de gewenste situatie zich nooit voordoet (stap 7) bouwt hij verder: “wat waren de omstandigheden, wat deed de medewerker, wat deed jij? Wat zou jij – leidinggevende – nog meer kunnen doen (stap 4)? Wanneer gebeurde dat nog meer?” Hier schetst de coach met de leidinggevende een toekomst waarin de oplossing al zichtbaar is geworden (stap 8). En, de haalbaarheid is onmiskenbaar, want soms was het gewenste gedrag al zichtbaar! Samen gaan coach en cliënt op zoek naar kleine stappen in de goede richting, want teveel veranderingen sneuvelen doordat men alles in een klap wil oplossen.
Valkuilen vermijden
Voor iedere coach gelden de gevaren van te snel willen gaan, teveel herkennen, werken aan een onwerkbaar probleem etc. Een beperkte vragenset kan dit soort missers voorkomen:
1. Is er een oplossing denkbaar of is het een beperking? (bijv. als het ontslag onomkeerbaar is kun je dat niet oplossen, dat is een beperking en de vraag is dan: Hoe ga je om met deze beperking?
2. Heeft de cliënt een hulpvraag? (mijn baas heeft me gestuurd…)
3. Is de hulpvraag werkbaar? (bijv. als de cultuur meer open was, dan zou ik….)
4. Kan de cliënt zijn hulpbronnen inzetten? (nu heeft hij een nieuwe assistent, maar geen tijd om hem in te werken..)
Waarom werkt het?
Stelt u zich het volgende voor: uw partner vraagt u een hele avond vrij te maken om nou eens eindelijk de problemen en strijdpunten in uw relatie grondig uit te spitten. Daartegenover: uw partner geeft aan een avond met u te willen praten hoe jullie in 2004 ervoor kunnen zorgen, dat er naast een soepele taakverdeling genoeg ruimte is om leuke dingen met zijn tweeën te doen. De versnelling ontstaat door het verbinden van die aangename toekomstwens met gebeurtenissen, die nu al plaats vinden. De hierdoor gecreërde heldere opbrengst , en het erkennen van reeds behaalde successen zorgen voor toegenomen zelfvertrouwen. De toegevoegde waarde van de coach ligt in het onderweg helpen opvangen van tegenslagen. De aantrekkelijkheid voor de coach heeft natuurlijk met het effect te maken; alle coaches willen resultaat boeken. Daarnaast is het voor een coach bijzonder om te ervaren hoe snel mensen via deze manier van werken zich kunnen onwtikkelen.
Jarenlang onderzoek naar het effect van oplossingsgericht werken door het Brief Family Therapy Centre in Amerika laat een succespercentage zien van 80.6% (65.6 van de cliënten bereikte hun doel en 14.7% toonde significante verbetering) in gemiddeld 4,6 sessies! Natuurlijk zijn zulke amerikaanse resultaten niet zonder meer overdraagbaar, maar zij bieden wel een perspectief.
Aan de slag!
Iedereen kan het; en de meesten van ons doen het ook al – soms. Maar, pas op, neem de nodige mildheid mee, want u zult zien dat u binnen een paar minuten wordt meegezogen in het verleidelijke analyseren. En: u hoeft er niet in te geloven om resultaat te boeken!
Literatuur:
Yvonne Dolan & Insoo Kim Berg: “De praktijk van oplossingen”, Swets& Zeitlinger, 2002
Louis Cauffman: “Oplossingsgericht management: simpel werkt het best” Lemma, 2001
Peter de Jong & Insoo Kim Berg: “De kracht van oplossingen”, Swets&Zeitlinger, 2001
Ben Furman & Tapani Aloha: “The Twin Star Book”, 2002
Long walk to freedom
October, 19 2006 
The famously taciturn South African president reveals much of himself in Long Walk to Freedom. A good deal of this autobiography was written secretly while Mandela was imprisoned for 27 years on Robben Island by South Africa’s apartheid regime. Among the book’s interesting revelations is Mandela’s ambivalence toward his lifetime of devotion to public works. It cost him two marriages and kept him distant from a family life he might otherwise have cherished. Long Walk to Freedom also discloses a strong and generous spirit that refused to be broken under the most trying circumstances–a spirit in which just about everybody can find something to admire.
The Alchemist
October, 19 2006The Alchemist presents a simple fable, based on simple truths and places it in a highly unique situation. And though we may sniff a bestselling formula, it is certainly not a new one: even the ancient tribal storytellers knew that this is the most successful method of entertaining an audience while slipping in a lesson or two. Brazilian storyteller Paulo Coehlo introduces Santiago, an Andalusian shepherd boy who one night dreams of a distant treasure in the Egyptian pyramids. And so he’s off: leaving Spain to literally follow his dream.
Along the way he meets many spiritual messengers, who come in unassuming forms such as a camel driver and a well-read Englishman. In one of the Englishman’s books, Santiago first learns about the alchemists–men who believed that if a metal were heated for many years, it would free itself of all its individual properties, and what was left would be the “Soul of the World.” Of course he does eventually meet an alchemist, and the ensuing student-teacher relationship clarifies much of the boy’s misguided agenda, while also emboldening him to stay true to his dreams. “My heart is afraid that it will have to suffer,” the boy confides to the alchemist one night as they look up at a moonless night.
“Tell your heart that the fear of suffering is worse than the suffering itself,” the alchemist replies. “And that no heart has ever suffered when it goes in search of its dreams, because every second of the search is a second’s encounter with God and with eternity.”
Man’s Search for Meaning
October, 19 2006

Man’s Search for Meaning by Viktor E. Frankl is among the most influential works of psychiatric literature since Freud.
The book begins with a lengthy, austere, and deeply moving personal essay about Frankl’s imprisonment in Auschwitz and other concentration camps for five years, and his struggle during this time to find reasons to live.
The second part of the book, called “Logotherapy in a Nutshell,” describes the psychotherapeutic method that Frankl pioneered as a result of his experiences in the concentration camps. Freud believed that sexual instincts and urges were the driving force of humanity’s life; Frankl, by contrast, believes that man’s deepest desire is to search for meaning and purpose.
Frankl’s logotherapy, therefore, is much more compatible with Western religions than Freudian psychotherapy. This is a fascinating, sophisticated, and very human book. At times, Frankl’s personal and professional discourses merge into a style of tremendous power. “Our generation is realistic, for we have come to know man as he really is,” Frankl writes. “After all, man is that being who invented the gas chambers of Auschwitz; however, he is also that being who entered those gas chambers upright, with the Lord’s Prayer or the Shema Yisrael on his lips.”
OSO Training & Coaching
October, 19 2006Overtoom 97 IV
1054 HD Amsterdam
+31 (0)20 – 616 55 88
+31 (0)6 – 558 671 88
info@osotraining.nl
What is the LIFO® Method?
October, 18 2006OSO Training & Coaching uses the LIFO® Method; so… what is the LIFO® Method?
The Life Orientations® Method, LIFO® for short, is a unique performance improvement technology. The LIFO® Method has numerous applications to help businesses create high performance cultures to drive sales, build teams and achieve desired business objectives.
What determines a high performance individual is partly intuitive and partly learnt. Organisations spend a great deal of time teaching individuals the “what” – the skills and capabilities to do a job, but little on providing answers to the “how”. Yet it is the “how” that differentiates leaders from followers, high performers from average performers, and stars of tomorrow from stars of yesterday.
The LIFO® Method is defined as a set of concepts (based on sound behavioural science theory), self-surveys and workshops designed to enhance performance by enabling individuals to make the most of their own strengths and to understand and appreciate the strengths of others, whether operating in favourable or adverse conditions.
LIFO® offers powerful learning strategies for greater personal productivity,
better interpersonal skills, and more effective teamwork.
Life Orientations® describes the way each of us lives our lives to achieve our goals and how our game plans work or don’t work for us. It tells us where we are going wrong and offers workable suggestions on how to put it right. The Method unlocks the hidden potential of individuals and teams to achieve maximum performance by exploring how people:
- work together,
- make decisions in good times and when times are stressful,
- implement plans,
- manage their time,
- deal with stress,
- work in teams,
- lead teams, and
- how they like to be rewarded and encouraged.
Posted by OSO
Posted by OSO
Posted by OSO 